Lá Tía tô dùng làm thuốc được ghi đầu tiên trong sách bản thảo kinh tập chú, thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae). Cây tía tô cho vị thuốc có lá (tô diệp), Cành (Tô ngạnh), hạt ( tô tử)

Tính vị qui kinh: Cay ôn, Quy kinh phế tỳ.

Theo các sách cổ: Sách Danh y biệt lục: “vị cay, ôn” Sách Bị cấp thiên kim yếu phương, tập 26 “cay, hơi ôn, không độc”. Sách Trấn nam bản thảo: “Nhập 2 kinh tỳ phế“. Sách Bản thảo kinh sơ “Nhập nhủ, thiếu âm, thái âm, túc dương, minh kinh“. Sách Bản thảo kinh giải “túc quyết âm can, thủ thái âm phế kinh”.

Thành phần chủ yếu: Perullaldehyde, d-Limonene, arginine, cumic acid, beta -pinene, cyanin…

Tác dụng dược lý

1. Theo Y học cổ truyềnLá Tía tô có tác dụng giải biểu tán hàn, hành khí an thai, giải độc cá cua. Chủ trị chứng ngoại cảm phong hàn, tỳ vị khí trệ, thai động bất an, nhiễm độc cá cua.

  • Trích đoạn Y văn cổ

Sách Bản thảo kinh tập chú: “chủ hạ khí, trừ trúng hàn“. Sách Bản thảo cương mục 14: “Tía tô, gần đây là thuốc thiết yếu, thuốc vị cay, nhập phần khí, sắc tím nhập phần huyết. Cho nên tác dụng cùng Quất bì,Sa nhân hành khí an thai, cùng Hoắc hương, Ô dược ôn trung chỉ thống, cùng Hương phụ, Ma hoàng phát hãn giải cơ, cùng Xuyên khung, Đương Qui hòa huyết, tán huyết, cùng Mộc qua, Hậu phác tán giải thử, trị hoắc loạn, cước khí, cùng Cát cánh, Chỉ xác hòa cách khoan trường, cùng Hạnh nhân, La bạc tử tiêu đàm, định xuyễn“. Sách Trường sa dược giải: “Tô diệp tính cay tán, thiện phá ngưng hàn, hạ xung nghịch, khoan hung phúc mà tiêu trướng mãn, cho nên trị được chứng ứ kế trong ngực, lá thuốc thông kinh đạt mạch, phát tán phong hàn, song giải trong ngoài“.

2. Kết quả nghiên cứu theo dược lý hiện đại:

  • Nước sắc và cồn chiết xuất từ lá Tía tô đều có tác dụng giãn mạch ngoài da, kích thích tiết mồ hôi.
  • làm giảm chất xuất tiết của phế quản, làm giảm co thắt cơ trơn của phế quản. Có tác dụng cầm máu
  • Chất tinh dầu làm tăng đường huyết. Aldehyt tía tô chống thối và ức chế trung khu thần kinh
  • Nước ngâm kiệt lá tía tô có tác dụng ức chế các loại vi trùng như tụ cầu khuẩn, trực khuẩn lỵ, trực khuẩn đại tràng.

Ứng dụng Lâm sàng:

  1. Giải cảm phong hàn: Trường hợp cảm mạo phong hàn sốt gai rét, đau đầu ngực đầy tức dùng bài Hương tô tán (lá tía tô 8g, Hương phụ 8g, Trần bì 6g, Cam thảo 4g, cho thêm gừng tươi 2 lát sắc nước uống (kết hợp xông lúc đang nóng, tác dụng ra mồ hôi tốt).
  2. Tiêu đờm giảm ho: Trường hợp ho do ngoại cảm phong hàn, dùng bài: Tam tử dương thân thang (Tô tử 6-12g, La bạc tử 8-12g, Bạch giới tử 6-8g) gia vị (thường kèm theo các thuốc thanh nhiệt hoặc nhuận phế), chữa các chứng bệnh viêm đường hô hấp trên, viêm phế quản cấp mạn do đờm nhiều.
  3. Lý khí an thai: Trường hợp phụ nữ có mang thai động, đau bụng. đau lưng ngực, buồn nôn dùng bài Tử tô ẩm (Tô ngạnh 8g, Đương quy 12g, Bạch thược 12g, Xuyên khung 8g, Đẳng sâm 12g, Trần bì 8g, Đại phúc bì 8g, Cam thảo 4g, Sinh khương 8g, sắc nước uống.
  4. kiện vị, cầm nôn: Trường hợp nôn do ăn không tiêu đầy hơi kèm nôn (dạng hư hàn) dùng nước sắc lá tía tô uống với viên Hương sa lục quân 6-8g, có tác dụng cầm nôn, hết đầy bụng. Trường hợp nôn thai nghén dùng nước sắc tía tô uống tốt.
  5. Giải độc cua cá: Giá lá tía tô vắt uống, hoặc nước sắc lá tía tô uống lúc nóng. Thường ngày ăn ốc hoặc gỏi cá nên kèm rau sống có lá tía tô. Bài thuốc Tử tô giải độc thang: gồm lá tía tô 10g, Gừng tươi 8g, sinh Cam thảo, nước 600ml sắc còn 200ml uống nóng chia 3 lần trong ngày

​Ngoài ra kinh nghiệm dùng lá tía tô chữa sưng vú (Lá tía tô 10g sắc nước uống, bã đắp vú). Hoặc dùng nước sắc lá tía tô còn nóng rửa chữa chàm lở bìu dái.

Liều lượng thường dùng và chú ý: lượng thường dùng trong các bài thuốc từ 4-12g. Dùng độc vị và thuốc tươi có thể nhiều hơn gấp nhiều lần tùy thuộc vào tình hình bệnh ly.

Lá tía tô có tác dụng giải cảm phong hàn, giải độc, cành có tác dụng như lá nhưng ít hơn, tác dụng an thai. Còn hạt ( Tô tử) chủ yếu là hành khí hóa đờm, Trường hợp biểu hư tự ra mồ hôi không dùng.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Lá sương sâm có tác dụng gì?
Uống nước lá đinh lăng có tác dụng gì
Công dụng của cây đinh lăng lá nhỏ

TỪ KHÓA TÌM KIẾM

lá tía tô

tía tô

cây tía tô

tác dụng của lá tía tô

lá tía tô có tác dụng gì

rau tía tô

công dụng của lá tía tô

uống nước lá tía tô có tác dụng gì

ăn nhiều lá tía tô có tốt không

tác hại của tía tô

uống lá tía tô trước khi sinh

uống nhiều nước có tác dụng gì

uống lá tía tô

lá tía tô chữa bệnh gì

công dụng lá tía tô

tác dụng của tía tô

tía tô có tác dụng gì

đắp mặt nạ bằng lá tía tô

tác dụng của cây tía tô

tác dụng lá tía tô

uống lá tía tô có tác dụng gì

cách làm trắng da bằng lá tía tô

cách nấu nước lá tía tô cho bà đẻ

uống nước nhiều có tác dụng gì

ăn lá tía tô có tác dụng gì

cây tía tô có tác dụng gì

tác dụng của lá tía tô với da

nước lá tía tô

công dụng của tía tô

rau tía tô có tác dụng gì

lá tía tô có công dụng gì

lá tía tô làm trắng da

tác hại của lá tía tô

lá tía tô trị bệnh gì

uống nước tía tô có tác dụng gì

Facebook Comments

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Gọi đặt hàng
Chỉ đường