Cảo bản dùng làm thuốc được ghi đầu tiên trong sách Bản kinh, là rễ và thân rễ của cây Cảo bản thuộc họ hoa tán (umbelliferae)

Tính vị quy kinh: Vị cay tính ấm, quy kinh bàng quang.

  • Theo sách cổ: Sách bản kinh “cay ôn”. Sách dược tính bản thảo: “hơi ôn”. Sách cảnh nhạc toàn thư: “vị ngọt, cay tính ôn”. Sách Trân châu nang: “túc thái dương bàng quang, thủ thái dương tiểu tràng kinh”. Sách bản thảo cầu chân: “nhập bàng quang kiêm nhập kỳ độc”.

Thành phần chủ yếu: 3-butyphthalide, cnidilide

Tác dụng dược lý:

  • Theo Y học cổ truyền: Giải biểu tán hàn, khu phong thắng thấp chỉ thống. Chủ trị chứng đau đầu do ngoại cảm phong hàn, chứng đau đầu do phong hàn thấp tý.
    Trích đoạn Y văn cổ: Sách bản kinh: “Chủ phụ nữ sán hà, âm trung hàn, phù đau, đau bụng cấp, trừ phong đầu thống, đau đỉnh đầu, đại hàn phạm não, đau xuyên vùng răng má“. Sách cảnh nhạc toàn thư – Bản thảo chính: “trị phong thấp tiết tả, bệnh dịch vùng rừng núi, chứng kinh phong“. Sách Bản thảo chính nghĩa: “Cảo bản vị cay khí ôn, tính thăng tán trị chứng hàn phongm hàn thấp, có thể sơ đặt chứng quyết âm uất trệ, tác dụng gần như Tế tân, Xuyên khung, Khương hoạt“.
  • Kết quả nghiên cứu dược lý hiện đại:
    – Dầu trung tính của Cảo bản có tác dụng an thần, giảm đau, giải nhiệt kháng viêm. Có tác dụng ức chế trực tiếp cơ trơn của tử cung và ruột.
    – Cồn chiết của thuốc có tác dụng hạ áp rõ rệt đối với thỏ gây mê.
    – Trong ống nghiệm, thuốc có tác dụng kháng khuẩn mạnh đối với nấm gây bệnh ngoài da thường gặp.
  • Ứng dụng lâm sàng:
    – Trị đau đầu (chủ yếu đau đỉnh đầu) do ngoại cảm phong hàn sợ lạnh, không có mồ hôi, hoặc do viêm mũi, viêm xoang ảnh hướng đau đầu dùng Cảo bản thường phối hợp Xuyên khung, Bạch chỉ, Ké ngựa.
    Bài thuốc: Khương hoạt phòng phong thang: Gồm Khương hoạt 8g, Độc hoạt, Phòng phong, Cảo bản mỗi thứ 12g, Màn kinh tử, Xuyên khung 6g, Cam thảo 4g sắc nước uống
    -Trị đau khớp do phong thấp dùng bài: Cảo bản, Phòng phong, Bạch chỉ mỗi thứ 12g, Cam thảo 6g sắc nước uống.
    – Ngoài ra còn một số kinh nghiệm chữa một số bệnh như:
    Thiên đầu thống (đau nửa đầu) dùng bài: Cảo bản 6g, Xuyên khung 3g, Phòng phong 5g, Bạch chỉ 3g, Tế tân 2g, Cam thảo 3g, cho nước 600ml, sắc còn 1/3, uống trong ngày lúc còn nóng sau bữa cơm
    Chữa trẻ ghẻ lở, chốc đầu dùng: Cảo bản sắc nước tắm và giặt quần áo>
    Chữa nhiều gầu: Cảo bản, Bạch chỉ lượng bằng nhau tán nhỏ xát vào đầu, sáng hôm sau gội đầu.
  • Liều dùng và chú ý: 4-12g
    Đau đầu do huyết hư không dùng

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Công dụng của Thảo quả
Hạt mắc khén là gì
Lá cà ri có tác dụng gì

Facebook Comments

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Gọi đặt hàng
Chỉ đường